Çığlık Medya Genel Yayın Yönetmeni İlker Semiz, Erzincan gündeminden hiç düşmeye toplu taşıma araçları ile ilgili sorunları kaleme aldı.
"Erzincan’da gündemden hiç düşmeyen konuların başında toplu taşımada yaşanan sorunlar geliyor.
Özellikle mahalle statüsüne dönüştürülen köy ve beldelerde yaşayan vatandaşlarımız; otobüslerin yetersizliği, eski ve bakımsız oluşu, sefer saatlerinin düzensizliği gibi konularda ciddi şikâyetlerde bulunuyor. Aynı şikâyetler şehir merkezinde de neredeyse her gün karşımıza çıkıyor.
Çığlık Medya ihbar hattına gelen mesajlar ve benim sahadaki gözlemlerim bu sorunun kronik bir hal aldığını gösteriyor. Bu şikâyetleri düzenli şekilde kamuoyuyla paylaşarak yetkililere ulaştırmaya çalışıyoruz.
Elbette haksızlık yapmamak gerekir. Yetkililer de imkânlar ölçüsünde çözüm üretmeye çalışıyor. Üniversite öğrencilerinin ulaşımını rahatlatmak amacıyla getirilen iki adet sarı otobüs ve şehir içi otobüslerin koltuk döşemelerinin yenilenmesi bu çabaların somut örnekleri. Ancak görünen o ki, yapılan iyileştirmeler sorunun tamamını çözmeye yetmiyor.
Şoförler Ne Diyor?
Konuyu sadece vatandaş açısından değil, şoförler açısından da değerlendirmek gerekiyor.
Otobüs şoförleriyle yaptığım görüşmelerde onların da araçların eski olmasından rahatsız olduklarını gördüm. Halkın şikâyetlerine büyük ölçüde hak veriyorlar. Ancak sürücülerin özellikle altını çizdiği bir konu var: 65 yaş üstü vatandaşlara tanınan ücretsiz seyahat hakkının bazı kişiler tarafından suistimal edildiği iddiası.
Özel bir şirket tarafından işletilen toplu taşıma sisteminin ayakta kalabilmesi için gelir elde etmesi gerektiğini vurgulayan bir şoförün şu sözleri dikkat çekiciydi:
“Bir günde 600 yolcu taşıyorum, bunun 500’den fazlası ücretsiz biniyor.”
Bu tablo doğruysa, ekonomik sürdürülebilirlik açısından ciddi bir problem var demektir.
Ücretsiz Biniş Tartışması
Çığlık Medya sosyal medya hesaplarında yaptığım paylaşımın ardından yüzlerce yorum geldi. Komşu bir ilde 2025 yılında 65 yaş üstü bir vatandaşın 3 binin üzerinde ücretsiz biniş yaptığı bilgisi de yeniden gündeme taşındı.
Yorumların önemli bir kısmında şu öneri öne çıktı:
“Günde ya da ayda belirli bir ücretsiz biniş hakkı olsun. Örneğin 4 ücretsiz binişten sonra ücret alınsın.”
Toplumda böyle bir tartışma var.
Ancak burada dikkatli olmak gerekiyor. Sosyal bir devlet, sosyal bir belediye; yaşlısını, engellisini, gazisini elbette taşımalıdır. Bu bir lütuf değil, sosyal devlet ilkesinin gereğidir.
Sorun, ücretsiz biniş hakkının varlığı değil; sistemin finansal ve idari planlamasının sağlıklı yapılıp yapılmadığıdır.
Asıl Sorun Nerede?
Benim şahsi kanaatim şu:
Sorunun temelinde düzensiz ve kontrolsüz özelleştirme yatıyor.
Toplu taşıma özel bir şirket tarafından işletiliyor. Gelir elde etmesi gerekiyor. Ancak ücretsiz yolcu sayısı planlanan kapasitenin çok üzerine çıkıyorsa ve devlet tarafından yapılan geri ödemeler matematiksel olarak gerçek tabloyu karşılamıyorsa, sistem ister istemez tıkanır.
Bir yanda:
Şehir merkezine bağlanan ve mahalleye dönüştürülen köy ve beldelerin ulaşım ihtiyacı,
Şehir merkezinde ücretsiz biniş hakkına sahip bazı vatandaşların bu hakkı suistimal ettiği iddiaları,
Bakımı geciken, arıza yapan, yenilenemeyen otobüsler…
Diğer yanda ise ayakta kalmaya çalışan özel bir işletme modeli.
Bu tablo bize şunu gösteriyor:
Sorun ne sadece vatandaşta, ne sadece şoförde, ne de sadece belediyede. Sorun, sistemin tasarımında ve denetim mekanizmasında.
Peki Ne Yapılmalı?
Bu noktada kamuoyuna bazı sorular yöneltmek istiyorum:
- Mahalleye dönüşen eski köy ve beldelerin ulaşım planlaması yeniden mi yapılmalı?
- Ücretsiz binişlerde bir kota uygulaması getirilmeli mi?
- Devletin özel işletmeye yaptığı geri ödemeler yeniden hesaplanmalı mı?
- Toplu taşıma tamamen belediye bünyesine mi alınmalı?
Bu soruların cevabını tek bir taraf veremez.
Daha Yaşanabilir Bir Erzincan İçin
Çığlık Medya olarak amacımız polemik üretmek değil, çözüm üretmeye katkı sunmaktır.
Gelen tüm görüşleri, önerileri ve eleştirileri derleyerek yetkililerle paylaşmaya devam edeceğiz. Çünkü daha yaşanabilir bir Erzincan için hep birlikte hareket etmek zorundayız.
Toplu taşıma bir lüks değil, temel bir şehir hizmetidir.
Bu konudaki görüş ve çözüm önerilerinizi bizimle paylaşın.
Çığlık Medya aracılığıyla kamuoyuna ve yetkililere ulaştıralım."
İlker Semiz
Çığlık Medya Genel Yayın Yönetmeni
